'Ik werkte op de schepen die olie uit Venezuela haalden. We voeren vaak in het pikkedonker. De patrijspoorten waren zwart geschilderd, zodat de vijand ons niet kon zien. Op een van die tochten werden we toch getorpedeerd door een Duitse duikboot. Er was grote paniek. Sommigen durfden niet van het schip te springen. Ze hebben het niet overleefd. Ik sprong en dobberde twaalf uur lang op zee. Overal dreef olie.’ Carel Lichtveld, werktuigkundige bij de Curaçaose Petroleum Maatschappij

Oorlog vergroot vraag naar olie
De Antilliaanse olie-industrie krijgt door de oorlog een enorme impuls. Het is, net als de Surinaamse bauxietindustrie, een jonge bedrijfstak. In 1914 worden er olievelden rond het Meer van Maracaibo in Venezuela ontdekt. Er liggen zandbanken in dat meer zodat de olie met kleine schepen moet worden afgevoerd. De buitenlandse oliemaatschappijen voelen weinig voor grote investeringen in het politiek zeer instabiele land.

Alle betrokkenen samen nemen het besluit de Venezolaanse olie te verwerken op Aruba en Curaçao. De Koninklijke Nederlandse Petroleum Maatschappij (Shell) vestigt een raffinaderij op Curaçao. Het Amerikaanse bedrijf Lago Oil, producent van Esso, begint een raffinaderij op Aruba

(De Lago-installaties bij Sint Nicolaas op Aruba vanuit de lucht, 1941.)

Bauxiet ontdekt in Frankrijk
Bauxiet is de naam van het erts van aluminium. Bauxiet is genoemd naar het dorp Les Baux de Provence in het zuiden van Frankrijk. Daar wordt het in 1821 ontdekt door de Franse geoloog Pierre Berthier. In 1991 wordt de winning van bauxiet in Frankrijk gestaakt.

Tegenwoordig is Australië de grootste leverancier. In 1915 wordt in Suriname bauxiet ontdekt. De opbrengst uit bauxiet levert de Surinaamse staat veel geld op.

Productie
Bauxiet bestaat voor een groot deel uit aluminium-hydroxide; daarnaast bevat het, afhankelijk van de oorsprong, ook verbindingen van titanium, ijzer en silicium. Eerst wordt de bauxiet opgelost in een hoogsodahoudende oplossing die wordt verhit.

Zo ontstaat een oxide waaruit door elektrolyse het metaal wordt gemaakt. Dit laatste kost zeer veel energie; daarom worden aluminiumfabrieken vaak naast elektriciteitscentrales gebouwd.

(foto boven: van rechts beneden naar links boven: een brok bauxiet en de verschillende stadia van bewerking tot aluminium)

(foto beneden: aluminiumwrakstukken van een vliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog, gemaakt uit Surinaams bauxiet.)