14 Oktober 1943 was een cruciale dag voor het voormalige vernietigingskamp Sobibor. Die middag om 16.00 uur vond een opstand plaats, waarbij ruim 300 van de ongeveer 600 aanwezige werkjoden erin slaagden het kamp te ontvluchten. Deze opstand was zorgvuldig voorbereid, de acties waren van minuut tot minuut gepland want het einddoel, zoveel mogelijk SS-ers en Oekraïense bewakers te doden om zoveel mogelijk gevangenen te kunnen laten ontsnappen, moest binnen één uur zijn beslag krijgen.

In 2001 bracht Claude Lanzmann de film Sobibor, 14 octobre 1943, 16 heures uit. In deze film vertelt Yehuda Lerner, één van de 47 overlevenden van de opstand, aan de hand van de rol die hijzelf in deze opstand vervulde, minutieus hoe deze werd voorbereid en uitgevoerd.

De opstand in Sobibor is van groot belang gebleken in de geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog. Het was voor het eerst dat in een vernietigingskamp door samenwerkend Joods verzet twaalf SS'ers en twee Oekraïense bewakers werden gedood. Minstens zo belangrijk was het psychologische effect: Joden bleken in staat een aantal van hun doodsvijan­den buiten gevecht te stellen. Het bericht over de opstand en de dood van zoveel SS'ers moet in het hoofdkwartier in Berlijn grote opschudding hebben veroorzaakt. Himmler had er maar één antwoord op: hij besloot dat Sobibor met de grond moest worden gelijkgemaakt.

Dinsdag 14 oktober a.s. is het 65 jaar geleden dat deze heroïsche opstand plaatsvond. Het Verzetsmuseum vertoont op deze dag in samenwerking met de Stichting Sobibor de film Sobibor, 14 octobre 1943, 16 heures.

Voorafgaand aan de film zal Jules Schelvis, overlevende van Sobibor, een korte inleiding verzorgen over het belang van de opsteand. Na afloop van de film is er gelegenheid tot napraten met Dirk Mulder, directeur van herinneringscentrum Kamp Westerbork, en Rozette Kats, bestuurslid van stichting Sobibor.