Goes, 27 oktober 1944. Vanuit zijn huis maakte Jo Visser deze foto van een razzia. Twee dagen voor de bevrijding van Goes (Zeeland), is hier de Duitse bezetter op jacht naar Nederlandse mannen voor ‘de arbeidsinzet’.

Mannen oppakken
Van augustus/september 1944 tot en met maart 1945 (dus vlak voor de oorlog is afgelopen) zijn er in veel plaatsen razzia's om mannen op te pakken. Die moeten in Duitsland gaan werken of in gebieden die door Duitsland zijn bezet. Zo worden er op 10 en 11 november 1944 in Rotterdam 50.000 mannen opgepakt.

Tussen 17 en 40 jaar
Mannen tussen 17 en 40 jaar, maar vaak ook jonger en ouder, worden opgepakt en als werkkracht afgevoerd. In totaal worden er 600.000 tot 700.000 Nederlandse mannen gedwongen om voor de Duitsers te werken.

Allerlei werk
Waar moest men werken? In de de metaalindustrie (33%), de bouw (12%), de landbouw (8%), de mijnbouw (2%), de chemie (4%), het verkeer (7%).

Omstandigheden
De levens- en arbeidsomstandigheden verschillen van plek tot plek. Over het algemeen hebben de dwangarbeiders het moeilijk: de barakken waar men woont zijn vaak klein, overvol en vies. Het eten is onvoldoende. Vaak werkt men op plekken die worden gebombardeerd door de geallieerden.

Ongeveer 30.000 mannen overleven daardoor de oorlog niet. Vele malen meer komen na de oorlog gewond en ziek naar huis.