hongerwinter
Spoorwegstaking
De Nederlandse regering in Londen zegt dat de spoorwegen in Nederland moeten staken. De staking zelf is een succes maar het effect ervan valt tegen.
 |
| Te zien in het Verzetsmuseum. Links: de poster van de Duitsers tegen de spoorwegstaking. Midden: een kleine poster van het verzet voor de staking. |
De Nederlandse regering in Londen zegt dat de spoorwegen in Nederland moeten staken. Ze willen voorkomen dat de Duitsers hun soldaten over het spoor vervoeren. De geallieerden gaan namelijk vechten rondom Arnhem. Die belangrijke slag heet 'Operatie Market Garden'. Helaas verliezen ze! Daardoor moet een groot deel van Nederland nog lang wachten tot de bevrijding. Het wordt een zware winter.
Succes?
De spoorwegstaking zelf is wel een succes: 30.000 man spoorwegpersoneel duikt onder. Maar het effect van de staking valt tegen. De Duitsers gebruiken gewoon hun eigen treinen voor het troepenvervoer.
Propaganda
Toch willen ze de staking breken. Met propaganda zeggen ze: Nederlanders, de staking brengt alleen maar ellende over uw eigen volk! Er is geen vervoer van voedsel meer mogelijk. Dit blijkt inderdaad mee te spelen bij de hongerwinter.
 |
| Stuk van een kleine poster waarmee het verzet de mensen aanmoedigt om door te staken. "Niet voor onze voedselvoorziening maar voor mensenroof willen de Nazi's U gebruiken" |
Het verzet zegt tegen de spoorwegstakers dat ze vol moeten houden. De Duitsers willen de treinen helemaal niet gebruiken om voedsel naar de grote steden te brengen. Ze willen ze alleen voor zichzelf gebruiken!
Hongerwinter
De laatste oorlogswinter is het heel erg koud. De treinen voeren geen voedsel meer aan. En ook geen kolen vanuit Limburg, dat inmiddels bevrijd is.
Toch zetten de stakers door. De stakers en het verzet willen niet toegeven aan de Duitsers. De staking duurt tot de bevrijding op 5 mei 1945.
 |
| Joop Nekkers |
Daarom waren we opgelucht toen de staking begon. En we dachten dat de oorlog nu wel snel voorbij zou zijn, maar dat duurde nog een hele winter. Ik ben ondergedoken in Hakvoort. Ik sliep op een brits met wat stro en ik had een klein kacheltje om te stoken.'
Joop Nekkers, leerling-machinist, Zutphen
 |
| Henk Das |
Voor het verzet was de staking lastig. We hadden vergaderingen met alle provinciaal leiders in Amsterdam, maar na de Spoorwegstaking konden het noorden en het oosten van het land die niet meer bijwonen. Ik zat in Utrecht en kon wel op de fiets.'
Henk Das, provinciaal leider Landelijke organisatie voor hulp aan onderduikers, Utrecht
 |
| "Treinen werden toen steeds vaker beschoten" |
Trefwoorden: Spoorwegstaking - Das, Henk - hongerwinter - jaar 1944
