Als Nederland bezet is door de Duitsers zijn er heel veel mensen die het daar niet mee eens zijn. Een deel gaat daar echt iets tegen doe: ze gaan in verzet. In Nederland is op veel manieren verzet gepleegd. Van vrij onschuldig tot levensgevaarlijk. Voor sommigen is het een dagtaak.

Voorbeelden van verzet in bezet Nederland

- leuzen op muren schilderen
- verboden krantjes verspreiden
- een oranje-speldje op je jas dragen
- spotliedjes zingen
- NSB'ers (landverraders) pesten
- stiekem naar Radio Oranje luisteren
- onderduikers helpen
- staken
- officiële papieren vervalsen
- bonkaarten stelen
- spioneren en geheime militaire informatie naar Engeland sturen
- Duitse militairen of Nederlandse verraders doodschieten
- verzetsmensen uit de gevangenis bevrijden
- sabotage: spoorlijnen opblazen, telefoonverbindingen kapot maken, scherpe voorwerpen op straat gooien zodat de Duitse auto's lekke banden krijgen

Verzet tegen de bezetting wordt langzaam maar zeker sterker
Het verzet is eerst nog 'onschuldig'. Nederlanders laten zien dat ze tegen de Duitse bezetter zijn. Ze zingen spotliedjes, schilderen teksten op straten en muren en maken grappen over de Duitsers en de Nederlanders die de kant van de Duitse bezetters hebben gekozen.

Dan wordt de onderdrukking en jodenvervolging erger. Het verzet daartegen groeit. Verzetsmensen gaan samenwerken en worden handiger. Ze leren al doende hoe je verzet kunt plegen.

In het verzet en goed en fout
Lang niet iedereen in Nederland zit 'in het verzet'. Veel mensen durven zich niet te verzetten. Of ze zijn er niet toe in staat. Anderen vinden het zinloos of niet nodig.

Ongeveer 5% van de Nederlanders zit actief in het verzet. Zij zijn er als het ware de hele dag mee bezig. Ongeveer evenveel mensen kiest juist de andere kant. Zij helpen de Duitse bezetters. Dit worden de `foute Nederlanders` of collaborateurs genoemd.

En de rest? Die 90% probeert zo normaal mogelijk door te leven. Ze willen in ieder geval niet teveel risico's nemen. Heel veel mensen zijn wel anti-Duits (tegen de Duitsers). Ze hopen dat de bezetting snel voorbij gaat.

Verzetsmensen helpen
Er zijn wel veel mensen die de verzetsmensen helpen. Want als je meer dan 300.000 onderduikers een onderduikplek moet geven dan heb je veel hulp nodig. Mensen die wel eens een onderduiker in huis hadden, vonden van zichzelf meestal niet dat ze 'in het verzet' hadden gezeten. En ook als je stiekem verzteskrantjes las en doorgaf dan was je niet bij het verzet. Maar het waren wel allemaal dingen die de Duitse bezetters niet goed vonden.

Moeilijke keuze
In het verzet gaan: niet iedereen kan dat zomaar doen. Als je getrouwd bent en jonge kinderen hebt om voor te zorgen is het bijvoorbeeld extra moeilijk. En joodse Nederlanders worden door de Duitse bezetters extra goed in de gaten gehouden, apart gezet, daarna opgepakt en vermoord. Sommigen gaan in verzet maar veel joden zijn al opgepakt voor ze echt in de gaten hebben wat er staat te gebeuren.

Degenen die willen onderduikenzijn afhankelijk van anderen, van verzetsmensen en hun helpers. Om onder te duiken heb je namelijk een adres nodig. Mensen die je ondanks alle risico`s in huis willen nemen.

Verzet = gevaarlijk
Bijna 20.000 Nederlanders worden om hun verzetswerk door de Duitsers opgepakt. Tweeduizend verzetsmensen worden doodgeschoten. Anderen moeten naar de gevangenis of naar een concentratiekamp.

In totaal zijn ongeveer 250.000 Nederlanders omgekomen tijdens de bezetting. Bijna de helft hiervan zijn joodse Nederlanders.

Het Verzetsmuseum Amsterdam geeft een beeld van de keuzes van mensen tijdens de Duitse bezetting van Nederland: mei 1940 tot mei 1945. Verzet = ... ontdek `t in deze site.