nederland
Duitsland krijgt het moeilijker
3e periode: mei 1943 - mei 1944
De totale oorlog
In deze periode komt Duitsland in grote problemen. Het Russische leger en de Engelse luchtmacht worden steeds sterker. Duitse steden worden gebombardeerd. Hitler zweept de bevolking op om de oorlog te winnen. De Nederlanders verwachten dat de bevrijding snel komt.
Arbeiders voor Duitsland
Zoveel mogelijk Duitse mannen moeten in het leger en zij kunnen dus niet meer werken in de Duitse fabrieken. De bezetters willen daarom dat Nederlandse mannen gaan werken in Duitsland. Op 29 april 1943 maken ze ineens bekend dat 300.000 Nederlandse mannen zich moeten melden. Dat pikken de Nederlanders niet.
 |
| Melden? Dat nooit! |
In het hele land gaan mensen staken. De Duitsers reageren met veel geweld: bijna 200 stakers worden gedood en honderden raken gewond. Op 3 mei gaan de meeste stakers weer aan het werk. Veel Nederlanders hebben nu gemerkt hoe wreed de Duitse bezetters zijn. Meer mensen gaan nu in verzet. De Duitsers begrijpen dat het niet is gelukt om de Nederlanders voor zich te winnen.
Werken in Duitsland
In mei 1943 moeten de mannen van 18 tot 35 jaar zich melden voor de arbeidsinzet; in 1944 zelfs alle mannen van 16 tot 40 jaar. Wie zich niet meldt loopt de kans om bij razzia’s te worden opgepakt en naar Duitsland gebracht.
LO
Veel mensen die gevaar lopen duiken onder. In 1942 zijn joden de eerste grote groep. Daarna zijn het studenten, militairen, verzetsmensen en mannen bij die niet in Duitsland willen werken. In 1944 zijn er ruim 300.000 onderduikers! In 1943 wordt de ‘Landelijke organisatie voor hulp aan onderduikers’ (LO) opgericht. Ze zoeken onderduikplekken en zorgen voor valse papieren, bonnen en geld.
De LO wordt geholpen door knokploegen. Deze verzetsgroepen plegen gewapende overvallen om aan bonnen en persoonsbewijzen te komen. Ze steken bevolkingsregisters in brand. Soms schieten ze verraders dood.
 |
| Een aantal illegale kranten. |
Illegalekranten brengen nieuws over de oorlog en geven de mensen hoop. Ze bestrijden de Duitse propaganda en schrijven dat de mensen het verzet moeten helpen. In totaal verschijnen er ongeveer 1300 verschillende verzetskranten, van hele kleintjes tot landelijke bladen zoals Het Parool, Vrij Nederland, De Waarheid, Trouw.
Gevaarlijk
De Duitsers pakken bijna 20.000 Nederlanders op voor hun verzetswerk. Tweeduizend verzetsmensen worden doodgeschoten. Anderen gaan naar een gevangenis of concentratiekamp. Enkele duizenden overleven de gevangenschap niet want ze worden heel slecht behandeld.
Trefwoorden: arbeidsinzet - LO (onderduikerhulp) - illegale pers
